Íslensk jólatré

Jólatréð er ómissandi hluti jólahaldsins. Jólatrjáframleiðsla er vaxandi atvinnuvegur í landinu og eru þau nú ræktuð víða um land. Algengast er að trén séu höggvin af ræktanda, sem kemur þeim í hendur söluaðila. Vaxandi áhugi er einnig fyrir því, að fólk fái að koma í skóginn og höggva sitt eigið tré. Með því að kaupa íslenskt jólatré styrkir þú skógrækt í landinu. Íslensk jólatré eru höggvin úr skógum þar sem gert er sérstaklega út á slíka ræktun. Eins eru fjarlægð tré við grisjun. Því er ekki verið að ganga á skóga landsins þegar höggvin eru jólatré. Fyrir hvert selt jólatré er hægt að gróðursetja um 30 ný tré.

Til að jólatréð haldist ferskt yfir hátíðarnar er nauðsyn að beita nokkrum einföldum aðferðum. Eiga þessar leiðbeiningar við um allar trjátegundir. Þegar heim er komið með tréð af sölustað þarf það að standa á köldum stað fram að jólum. Ágætt er að láta það standa úti á svölum eða í kaldri geymslu. Bílskúrar eru oft full heitir til að teljast góður geymslustaður fyrir jólatré. Gott að láta tréð standa í vatni. Áður en tréð er sett upp, er nauðsynlegt að saga nýja sneið neðan af stofninum. Ágætt er að þessi sneið sé um 5-10 cm þykk. Þá fjarlægjum við kvoðutappa, sem hugsanlega hefur myndast við sárið þegar tréð var höggvið. Þannig opnast betur æðar trésins sem auðveldar því vatnsupptöku, sem er afar mikilvæg ef tréð á að haldast ferskt.

Mikilvægt er að tréð standi í góðum vatnsfæti. Þegar keyptur er fótur þarf að hafa það í huga að hann taki nóg vatn, helst ekki minna en 1 lítra. Ágætt húsráð er að fyrsta áfyllingin sé með heitu vatni, 80-100°C. Það er talið opna betur æðar trésins og örva tréð til vatnsupptöku. Síðan þarf tréð að standa í vatni allar hátíðarnar. Jólatrjáfóturinnmá aldrei tæmast af vatni. Sé þessum einföldu leiðbeiningum fylgt á jólatréð að standa ferskt yfir hátíðarnar. Þá á að skila trénu til endurvinnslu, þar sem það endar yfirleitt í jarðgerð.

Hér eru ræktaðar nokkrar trjátegundir til notkunar sem jólatré. Algengustu íslensku jólatrén tilheyra þessum fimm trjátegundum:

Rauðgreni er í hugum flestra hið klassíska jólatré. Það er yfirleitt frekar þétt og fíngert og hefur þessa hefðbundnu jólatrjálögun. Rauðgreni ilmar vel og fyllir strax stofuna af sannkallaðri jólalykt. Mikilvægt er að fylgja leiðbeiningunum hér um meðhöndlun jólatrjáa til þess að rauðgrenið standi ferskt yfir hátíðarnar.

Stafafura nýtur vaxandi vinsælda sem jólatré. Hún er með grófar greinar og lengri nálar en hin hefðbundnu grenijólatré. Hún hefur fallegan dökkgrænan lit og ilmar sérstaklega mikið. Einnig er algengt að á henni séu könglar, sem gera hana enn eftirsóknarverðari. Stafafura er afar barrheldin, svo barrheldin að hún fellir ekki nálarnar fyrr en eftir marga mánuði.

Blágreni er frekar hægvaxta, blágrænt tré með fíngerðum greinum og þægilegum ilm. Nálar þess eru mýkri viðkomu en flestra annarra grenitegunda og heldur það barrinu betur en bæði sitka- og rauðgreni. Blágreni getur verið mjög formgott jólatré og er þá afar eftirsótt.

Sitkagreni er algengt til notkunar sem stórt torg- og útitré. Það nýtur þó vaxandi vinsælda sem stofutré, enda með dökkgrænan og frísklegan lit. Það er mjög duglegt við vatnsupptöku.

Fjallaþinur er vænlegasta þintegundin til jólatrjáframleiðslu hérlendis. Hann getur haft afar jafna og þétta krónu og ilmar auk þess ágætlega, ólíkt frænda sínum norðmannsþininum sem lyktar lítið. Barr hans er mjúkt viðkomu og fellur það ekki af þótt tréð þorni.

Höfundur; Jón Geir Pétursson

Skógfræðingur, Skógræktarfélagi Íslands

Skúlatúni 6

105 Reykjavík